Κολπική μαρμαρυγή: Μια ύπουλη νόσος

Η κολπική μαρμαρυγή (AF-Atrial Fibrillation) είναι μια από τις συνηθέστερες αρρυθμίες στον γενικό πληθυσμό. Ανήκει στην κατηγορία των υπερκοιλιακών αρρυθμίων και αυτό σημαίνει ότι προέρχεται από έναν από τους δύο κόλπους της καρδιάς με αποτέλεσμα να μην υπάρχει συντονισμένη ενεργοποίηση των κόλπων και επιδεινωμένη μηχανική λειτουργία και των κοιλιών. Η κολπική μαρμαρυγή είναι ένα «ηλεκτρικό» πρόβλημα της καρδιάς αφού οι χτύποι και κατά συνέπεια τα ηλεκτρικά ερεθίσματα της καρδιάς μεταδίδονται ακανόνιστα μέσα στον καρδιακό μυ με αποτέλεσμα η καρδιά να μην συστέλλεται ρυθμικά και να επηρεάζεται η καλή λειτουργικότητα της σαν αντλία. Η μη συντονισμένη συσταλτικότητα των κοιλοτήτων κάνει το αίμα να λιμνάζει και να ευνοείται το έδαφος σχηματισμού θρόμβων που είναι και ο μεγαλύτερος κίνδυνός ο οποίος πρέπει να αποτραπεί προς αποφυγή ισχαιμικών επεισοδίων.

Πώς την αισθανόμαστε;

Κάποιοι ασθενείς συνηθέστερα σε μεγαλύτερες ηλικίες δεν αισθάνονται τον ακανόνιστο ρυθμό και ανακαλύπτουν την αρρυθμία είτε τυχαία σε κάποιο έλεγχο είτε όταν εκδηλωθεί ένα ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι αίσθημα παλμών το οποίο περιγράφουν οι ασθενείς σαν φτερούγισμα, αίσθημα δύσπνοιας ή και πόνου στο στήθος, ζάλη ή και προλιποθυμική τάση , εύκολη κόπωση, σύγχυση και εφίδρωση.

Τι την προκαλεί;

Το συνηθέστερο αίτιο είναι η Αρτηριακή Υπέρταση και ακολουθούν άλλα καρδιακά νοσήματα όπως οι βαλβιδοπάθειες, συγγενείς καρδιοπάθειες, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, στεφανιαία νόσος. Άλλες παθήσεις όπως η θυρεοειδοπάθεια, η υπνική άπνοια, ο Σακχαρώδης Διαβήτης, η χρόνια νεφρική νόσος και η πνευμονική νόσος. Η ηλικία αυξάνει την πιθανότητα να εμφανίσει κάποιος κολπική μαρμαρυγή, η υπερβολική κατανάλωση καφείνης και αλκοόλ, η παχυσαρκία καθώς και το υπερβολικό ψυχολογικό στρες. Επίσης το οικογενειακό ιστορικό παίζει σημαντικό ρόλο αφού έχει αποδειχτεί ότι υπάρχει κληρονομικό υπόβαθρο με οικογένειες με αρκετά μέλη που πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι;

Οι δύο πιο σημαντικοί κίνδυνοι που συνδέονται με την κολπική μαρμαρυγή είναι το εγκεφαλικό επεισόδιο και η καρδιακή ανεπάρκεια. Η κολπική μαρμαρυγή αυξάνει τον κίνδυνο ενός ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου κατά 5 φορές. Στην πραγματικότητα, η κολπική μαρμαρυγή είναι γνωστό ότι είναι η αιτία του 15-20% των ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων. Η λήψη μέτρων για τη μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου είναι ένας από τους πρωταρχικούς στόχους της θεραπείας

Τι περιλαμβάνει η κλινική αξιολόγηση αυτών των ασθενών;

  • Ιστορικό και φυσική εξέταση για να προσδιοριστούν η φύση των συμπτωμάτων, ο κλινικός τύπος της μαρμαρυγής( πρωτοεμφανιζόμενη, παροξυσμική, εμμένουσα ή μονιμη), οι παράγοντες πρόκλησης, ο τρόπος τερματισμού, η παρουσία υποκείμενης νόσου ή άλλων αναστρέψιμών καταστάσεων πχ. Αλκοολ.
  • Ηλεκτροκαρδιογράφημα και Υπέρηχος καρδιάς για να εντοπισθούν και να αξιολογηθούν οι διαστάσεις των κοιλοτήτων, τυχόν βαλβιδοπάθειες, υπερτροφία τοιχωμάτων, πνευμονική υπέρταση, περικαρδιακή νόσος και η τυχόν παρουσία θρόμβων εντός των κοιλοτήτων.
  • Αιματολογικές εξετάσεις με έλεγχο θυρεοειδούς, νεφρικής και ηπατικής λειτουργίας.

Οι στόχοι της θεραπείας

Τρείς είναι οι κύριοι πυλώνες της θεραπευτικής προσέγγισης

  1. Έλεγχος της καρδιακής συχνότητας.
  2. Πρόληψη θρομβοεμβολής
  3. Διόρθωση του καρδιακού ρυθμού.

Αν υπάρχουν υποκείμενες διαταραχές που συμβάλλουν στην κολπική μαρμαρυγή, η αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων είναι επίσης μέρος της θεραπείας.

Φάρμακα για την κολπική μαρμαρυγή

Η σημαντικότερη κατηγορία φαρμάκων είναι τα Αντιπηκτικά που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη σχηματισμού θρόμβων στο αίμα, γεγονός που βοηθά στη μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου. Φάρμακα όπως οι  β-αναστολείς και οι αναστολείς των διαύλων ασβεστίου που είναι βραδυκαρδιακά και άλλα αντιαρρυθμικά φάρμακα με σκοπό να δημιουργήσουν έναν κανονικό καρδιακό ρυθμό και να τον διατηρήσουν. Ο γιατρός σας θα συνεργαστεί μαζί σας για να βρείτε τον καλύτερο συνδυασμό των θεραπειών.

Διαδικασίες για τη θεραπεία της κολπικής μαρμαρυγής

Όταν τα φάρμακα δεν είναι αρκετά για να φέρουν την καρδιά ξανά σε ρυθμό, υπάρχουν διάφορες διαδικασίες που μπορεί να δοκιμάσετε. Η καρδιακή ηλεκτρική ανάταξη, με χαμηλής ενέργειας σοκ που δίνεται στην καρδιά προς αποκατάσταση του κανονικού ρυθμού. Η εξέταση γίνεται μετά από τον έλεγχο παρουσίας θρόμβων με διοισοφάγειο υπέρηχο και λήψη αντιπηκτικών για αρκετές εβδομάδες και την ενέργεια-σόκ να δίνεται με τον ασθενή σε κατάσταση μέθης. Τέλος ένας καθετήρας κατάλυσης ο οποίος θα εισαχθεί στην καρδιά από μια μεγάλη φλέβα στο πόδι του ασθενούς και μέσω μιας οπής στο μεσοκολπικό διαφράγμα θα πλησιάσει και θα καυτηριάσει την εστία έναρξης της αρρυθμίας προς αποκατάσταση του φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού.

Ζώντας με ασφάλεια με την κολπική μαρμαρυγή

Η υγιεινή διατροφή και η άσκηση θα σας βοηθήσουν να διατηρήσετε το βάρος σας, το οποίο βοηθά τη συνολική υγεία της καρδιάς σας. Αποφεύγετε τις υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ και καφεΐνης, που μπορεί να προκαλέσουν κολπική μαρμαρυγή. Διαχειριστείτε την υψηλή αρτηριακή πίεση και τη χοληστερόλη. Αν είστε καπνιστής, κόψτε τη συνήθεια και βάλτε την άσκηση στην καθημερινότητα σας Κρατήστε μια λίστα με όλα τα φάρμακα που παίρνετε και να τη φέρνετε μαζί σας σε όλες τις επισκέψεις στο γιατρό σας. Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού σας να παίρνετε όλα τα φάρμακά σας. Αν παίρνετε αντιπηκτικά, θα πρέπει να παρακολουθείτε το αίμα σας τακτικά. Τέλος, μιλήστε με το γιατρό σας σχετικά με τη διατροφή σας. Ορισμένα τρόφιμα μπορεί να παρεμβαίνουν στα αντιπηκτικά φάρμακα.